Ám ảnh mất ngủ không còn là bệnh của người già

Gần 1 giờ sáng, đèn trong căn hộ của anh Nguyễn Hoàng T. (31 tuổi, làm công nghệ tại Hà Nội) vẫn sáng. Chiếc laptop còn mở dang dở ở cuối giường, điện thoại liên tục hiện thông báo công việc.

Anh nằm xoay người hết bên này sang bên kia suốt gần 3 tiếng nhưng vẫn không thể ngủ. “Cơ thể thì mệt rã rời nhưng đầu óc cứ chạy liên tục. Có hôm gần sáng mới chợp mắt được một chút rồi 7 giờ lại dậy đi làm”, anh T. kể.

Điều khiến anh bất ngờ là bản thân mới ngoài 30 tuổi nhưng lại rơi vào tình trạng mất ngủ kéo dài, điều mà trước đây anh luôn nghĩ chỉ xảy ra với người lớn tuổi.

Nhưng câu chuyện của anh T. giờ không còn hiếm.

Tại Phòng khám Đông y Tứ Trọng Đường (307 Vũ Tông Phan, Khương Đình, Hà Nội), số lượng người trẻ tìm đến vì mất ngủ đang tăng lên rõ rệt trong vài năm gần đây.

Đáng chú ý, nhiều người chỉ mới ngoài 20 tuổi nhưng cơ thể đã xuất hiện tình trạng rối loạn giấc ngủ kéo dài, suy nhược thần kinh, tim đập nhanh, đau đầu và kiệt sức tinh thần.

Theo Bác sĩ Lê Đức Anh của phòng khám YHCT Tứ Trọng Đường, mất ngủ ở người trẻ hiện nay không đơn thuần là vấn đề ngủ muộn. Phía sau đó thường là cả một trạng thái căng thẳng kéo dài của cơ thể và hệ thần kinh.

“Trước đây, mất ngủ chủ yếu xuất hiện ở người lớn tuổi do quá trình lão hóa, khí huyết suy giảm hoặc bệnh nền. Nhưng hiện nay, áp lực cuộc sống khiến người trẻ cũng đang rơi vào trạng thái tương tự, thậm chí nặng hơn”, bác sĩ Đức Anh phân tích.

Người trẻ hôm nay đang sống trong trạng thái “không bao giờ được nghỉ”

Theo ghi nhận tại Tứ Trọng Đường, phần lớn bệnh nhân trẻ tuổi gặp vấn đề mất ngủ đều có điểm chung: áp lực kéo dài.

Áp lực công việc, tài chính, các mối quan hệ, nỗi lo về tương lai, sự cạnh tranh liên tục trong môi trường sống hiện đại… khiến não bộ gần như luôn ở trạng thái hoạt động quá mức.

Ban ngày làm việc căng thẳng. Ban đêm tiếp tục cầm điện thoại, xử lý thông tin, xem mạng xã hội hoặc làm thêm tới khuya. Cơ thể tưởng như đang nghỉ nhưng thần kinh chưa từng thật sự được thả lỏng. Đó cũng là lý do nhiều người rơi vào tình trạng “mệt nhưng không ngủ được”.

Theo bác sĩ Đức Anh, khi hệ thần kinh phải chịu áp lực quá lâu, cơ thể sẽ bắt đầu xuất hiện hàng loạt rối loạn như tim đập nhanh, đau đầu, khó tập trung, căng cứng vùng vai gáy và đặc biệt là mất ngủ kéo dài.

“Ban đầu có thể chỉ là khó ngủ hơn một chút hoặc ngủ không sâu. Nhưng nếu tình trạng này lặp đi lặp lại trong thời gian dài, nhịp sinh học sẽ bị phá vỡ, nội tiết thay đổi và cơ thể dần rơi vào trạng thái suy nhược”, bác sĩ cho biết.

Điều đáng nói là rất nhiều người trẻ hiện nay xem việc ngủ ít như một kỹ năng sống. Có người ngủ 4-5 tiếng mỗi ngày trong thời gian dài. Có người coi thức khuya là chuyện bình thường để chạy deadline hoặc kiếm thêm thu nhập. Nhưng cơ thể con người không được thiết kế để hoạt động liên tục như máy móc.

Thiếu ngủ kéo dài không chỉ khiến tinh thần mệt mỏi mà còn kéo theo nhiều hệ lụy như suy giảm trí nhớ, giảm khả năng tập trung, rối loạn cảm xúc, nội tiết, tăng nguy cơ tim mạch và ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống.

Khi thuốc ngủ chỉ đang “ép cơ thể” nghỉ tạm thời

Trong hành trình tìm lại giấc ngủ, không ít người trẻ lựa chọn thuốc ngủ hoặc các sản phẩm hỗ trợ được quảng cáo trên mạng.

Anh T. cũng từng như vậy. “Có thời gian em phải dùng thuốc gần như mỗi đêm. Không uống thì thức tới sáng. Nhưng uống xong người cứ lờ đờ, sáng dậy mệt hơn cả lúc chưa ngủ”, anh kể.

Theo các bác sĩ tại Tứ Trọng Đường, đây là tình trạng khá phổ biến. Thuốc ngủ có thể giúp người bệnh ngủ nhanh hơn trong thời gian ngắn, nhưng phần lớn chỉ đang tác động lên hệ thần kinh để ép cơ thể rơi vào trạng thái nghỉ tạm thời.

Trong khi đó, nguyên nhân sâu bên trong như stress kéo dài, thần kinh căng thẳng, cơ thể suy nhược hoặc khí huyết lưu thông kém vẫn chưa được giải quyết. Vì vậy, nhiều người rơi vào vòng luẩn quẩn: càng mất ngủ càng lệ thuộc thuốc, càng dùng lâu cơ thể càng mệt mỏi và giấc ngủ tự nhiên ngày càng khó quay trở lại.

“Điều trị mất ngủ không thể chỉ tập trung vào việc ngủ được hay chưa. Quan trọng hơn là cơ thể có thật sự được phục hồi hay không”, bác sĩ Đức Anh nhận định.

Khi điều trị mất ngủ cần nhìn vào gốc vấn đề

Tại Tứ Trọng Đường, mất ngủ được tiếp cận như một vấn đề liên quan đến toàn bộ trạng thái vận hành của cơ thể chứ không đơn thuần là triệu chứng riêng lẻ.

Sau quá trình thăm khám, nhiều bệnh nhân được xác định có sự kết hợp của nhiều yếu tố: thần kinh căng thẳng kéo dài, cơ thể suy nhược, tuần hoàn khí huyết kém, rối loạn nội tiết và áp lực tâm lý tích tụ trong thời gian dài.

Vì vậy, hướng điều trị tại đây thường đi theo nhiều lớp.

Đầu tiên là giúp cơ thể thư giãn và ổn định hệ thần kinh thông qua các liệu pháp như châm cứu, xoa bóp dưỡng sinh và điều hòa khí huyết. Song song với đó là sử dụng các bài thuốc Đông y phù hợp với từng thể trạng nhằm hỗ trợ phục hồi nền tảng sức khỏe bên trong.

Theo bác sĩ Đức Anh, mục tiêu cuối cùng không phải là “ép ngủ”, mà giúp cơ thể dần quay lại trạng thái cân bằng tự nhiên để giấc ngủ tự phục hồi.

“Nhiều bệnh nhân sau một thời gian điều chỉnh không chỉ ngủ tốt hơn mà còn cải thiện rõ về tinh thần, tiêu hóa, năng lượng và khả năng tập trung”, bác sĩ chia sẻ.

Giấc ngủ không phải thứ có thể đánh đổi mãi

Tại phòng khám Tứ Trọng Đường, mỗi ngày vẫn có rất nhiều người trẻ bước vào với đôi mắt thâm quầng, cơ thể mệt mỏi và một tâm trí đã quá tải quá lâu.

Điểm chung của họ là đều từng nghĩ mình còn trẻ, còn khỏe và có thể “cố thêm chút nữa”. Nhưng cơ thể luôn có giới hạn.

Theo các chuyên gia tại Tứ Trọng Đường, điều quan trọng nhất để bảo vệ giấc ngủ không nằm ở một loại thuốc hay mẹo chữa nào đó trên mạng, mà nằm ở cách mỗi người học cách giảm tải áp lực cho chính mình.

Ngủ sớm hơn một chút, giảm thời gian dùng điện thoại trước khi ngủ, vận động đều đặn, dành thời gian nghỉ ngơi thật sự cho não bộ và lắng nghe những tín hiệu bất thường từ cơ thể là điều cần thiết hơn nhiều người nghĩ.

Nếu mất ngủ đã kéo dài, đừng cố chịu đựng hoặc tự điều trị theo những lời chỉ dẫn thiếu kiểm chứng. Bởi đôi khi, mất ngủ không phải vì bạn không muốn ngủ, mà là vì cơ thể đã kiệt sức quá lâu nhưng chưa được chăm sóc đúng cách.